{"id":14252,"date":"2025-01-18T19:34:00","date_gmt":"2025-01-18T17:34:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14252"},"modified":"2025-01-18T21:03:54","modified_gmt":"2025-01-18T19:03:54","slug":"20-yanvar-qanli-yanvar-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14252","title":{"rendered":"20 yanvar &#8211; Qanl\u0131 Yanvar"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yanvar\u0131n 20-si Az\u0259rbaycanda \u00dcmumxalq H\u00fczn G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1248\" height=\"1475\" src=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/y8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14257\" style=\"width:325px;height:auto\" srcset=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/y8.jpg 1248w, http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/y8-768x908.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1248px) 100vw, 1248px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"571\" height=\"430\" src=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/y1-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14258\" style=\"width:334px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Qara Yanvar<\/strong>, b\u0259z\u0259n\u00a0<strong>Qanl\u0131 Yanvar<\/strong>\u00a0v\u0259 ya\u00a0<strong>20 Yanvar faci\u0259si<\/strong>, h\u0259m\u00e7inin\u00a0<strong>20 Yanvar Bak\u0131 faci\u0259si<\/strong>\u00a0\u2014 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 saat 23:30-da\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sovet_Sosialist_Respublikalar%C4%B1_%C4%B0ttifaq%C4%B1\">Sovet \u0130ttifaq\u0131<\/a>\u00a0qo\u015funlar\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/SSR%C4%B0_Ali_Soveti\">SSR\u0130 Ali Sovetinin<\/a>\u00a0R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin &#8220;Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; F\u0259rman\u0131na uy\u011fun olaraq v\u0259 siyasi m\u00fcxalif\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkil etdiyi k\u00fctl\u0259vi i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 14-c\u00fc madd\u0259sinin 119-cu b\u0259ndini r\u0259hb\u0259r tutaraq\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Bak%C4%B1\">Bak\u0131<\/a>\u00a0\u015f\u0259h\u0259rin\u0259 daxil oldular. Respublikada v\u0259ziyy\u0259tin sabitliyinin pozulmas\u0131 d\u00f6vr\u00fc ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 \u0259razi m\u00fcbahis\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur.\u00a0Bu, regionda idar\u0259olunmaz v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n etnofobiya t\u0259zah\u00fcrl\u0259rinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.\u00a01989-cu ilin iyulunda\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan_Xalq_C%C9%99bh%C9%99si_Partiyas%C4%B1\">Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si<\/a>\u00a0siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131 Az\u0259rbaycan milli h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri oldu. Bunun fonunda 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 ortalar\u0131nda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda toqqu\u015fmalara \u00e7evrilmi\u015f Bak\u0131da kommunist h\u00f6kum\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irildi.\u00a0Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin o vaxtk\u0131 s\u0259dri Ayaz M\u00fct\u0259llibovun 1989-cu il dekabr\u0131n 25-d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 xatir\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, respublika KP MK-n\u0131n birinci katibi \u018fbd\u00fcr\u0259hman V\u0259zirov onu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b: &#8220;O dedi ki, f\u0259lak\u0259t yaran\u0131r v\u0259 biz Moskvadan k\u00f6m\u0259k ist\u0259m\u0259liyik. Bizim Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin d\u0259bilq\u0259 v\u0259 d\u0259y\u0259n\u0259kl\u0259 t\u0259chiz olunmu\u015f \u00f6z daxili qo\u015funlar\u0131m\u0131z yox idi. Onlar ancaq Moskvadan g\u0259l\u0259n \u0259mrl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l edirdil\u0259r. Biz Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyin\u0259 v\u0259 Nazirl\u0259r \u015euras\u0131na qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi xahi\u015f etdik, \u0259ks halda b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259t ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r&#8221;.\u00a0SSR\u0130 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n ba\u015f katibi\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Mixail_Qorba%C3%A7ov\">Mixail Qorba\u00e7ov<\/a>\u00a0v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 naziri\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Dmitri_Yazov\">Dmitri Yazov<\/a>\u00a0Az\u0259rbaycan istiqlal h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 h\u00f6kum\u0259tini devirm\u0259k c\u0259hdl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259tin z\u0259ruri oldu\u011funu m\u00fcdafi\u0259 edirdil\u0259r.\u00a0Sovet qo\u015funlar\u0131 g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Xalq C\u0259bh\u0259si art\u0131q faktiki olaraq \u00f6lk\u0259nin bir s\u0131ra rayonlar\u0131na n\u0259zar\u0259t edirdi. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan olunana q\u0259d\u0259r 82 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, 21 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b. Yanvar\u0131n 20-d\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildikd\u0259n sonra v\u0259 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 daha 21 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub. Daha 8 n\u0259f\u0259r f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan olunmayan \u0259razil\u0259rd\u0259 \u2014 yanvar\u0131n 25-d\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Neft%C3%A7ala\">Neft\u00e7alada<\/a>, 26-da is\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/L%C9%99nk%C9%99ran\">L\u0259nk\u0259randa<\/a>\u00a0h\u0259lak olub.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sovet_Ordusu\">Sovet Ordusu<\/a>\u00a0qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n rayonlar\u0131na qanunsuz daxil olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 131 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olmu\u015f, 400 n\u0259f\u0259r h\u0259bs edilmi\u015f, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 4 n\u0259f\u0259r itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.\u00a0H\u0259rb\u00e7il\u0259rin yand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259rd\u0259n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yan\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 200 ev v\u0259 m\u0259nzil, 80 minik avtomobili, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili tibbi yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. \u00d6l\u0259nl\u0259r aras\u0131nda qad\u0131nlar, u\u015faqlar v\u0259 qocalar, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 polisl\u0259r d\u0259 var. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 22-d\u0259 AzSSR Ali Sovetinin n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar sessiyas\u0131 ke\u00e7irildi v\u0259 orada ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r\u0259 siyasi qiym\u0259t verildi. Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin hadis\u0259l\u0259ri ara\u015fd\u0131ran Komissiyas\u0131n\u0131n B\u0259yanat\u0131nda qeyd edilirdi ki, m\u00fctt\u0259fiq hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 Az\u0259rbaycan SSR-in suveren h\u00fcquqlar\u0131na etinas\u0131z yana\u015f\u0131r, SSR\u0130-nin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259nin \u015f\u0259rtl\u0259rini, SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131n\u0131 pozurlar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n 22-d\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin d\u0259fn m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.\u00a0Bu hadis\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 &#8220;Qara Yanvar&#8221; kimi daxil olub, 20 Yanvar is\u0259 respublikada qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sini daim uca tutur. Ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin yolunu u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sinin uca tutulmas\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin yoluna qoyulmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rir, h\u0259r il yanvar\u0131n 20-d\u0259 \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131n\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259r\u0259k \u201c\u018fb\u0259di m\u0259\u015f\u0259l\u201d abid\u0259 kompleksinin \u00f6n\u00fcn\u0259 \u0259klil qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcdafi\u0259 naziri mar\u015fal Yazovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi 20 min n\u0259f\u0259rlik ordu hiss\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259tini qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 soxulub. \u201cZ\u0259rb\u0259\u201d kod ad\u0131 veril\u0259n h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 147 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb, 744 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz olaraq h\u0259bs edilib, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan is\u0259 itkin d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>20 yanvar faci\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131nda h\u00fczn v\u0259 k\u0259d\u0259r, q\u00fcrur v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259si kimi qal\u0131b. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin qan\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeni tarixi yaz\u0131l\u0131b. H\u0259min hadis\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastan\u0131na \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi daxil olub. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131, azadl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rin\u0259 borcluyuq. Yanvar faci\u0259sinin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc o vaxt Moskvada ya\u015fayan \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiyadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259lib, burada xalq\u0131m\u0131z\u0131n k\u0259d\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 kommunist rejiminin respublikam\u0131zda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi qanl\u0131 aksiyan\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259y\u0259n b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. B\u00f6y\u00fck liderin bu add\u0131m\u0131 xalq\u0131m\u0131za g\u00fcc verib, ona dayaq v\u0259 d\u0259st\u0259k olub.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yanvar\u0131n 20-si is\u0259 Az\u0259rbaycanda \u00dcmummilli h\u00fczn g\u00fcn\u00fc elan edilib. H\u0259r ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin b\u00fct\u00fcn gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 xatir\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irilir. Paytaxtda is\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan Qanl\u0131 Yanvar qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini yad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131na ax\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sini daim uca tutur. Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yanvar\u0131n 20-si Az\u0259rbaycanda \u00dcmumxalq H\u00fczn G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Qara Yanvar, b\u0259z\u0259n\u00a0Qanl\u0131 Yanvar\u00a0v\u0259 ya\u00a020 Yanvar faci\u0259si, h\u0259m\u00e7inin\u00a020 Yanvar Bak\u0131 faci\u0259si\u00a0\u2014 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 saat 23:30-da\u00a0Sovet \u0130ttifaq\u0131\u00a0qo\u015funlar\u0131\u00a0SSR\u0130 Ali Sovetinin\u00a0R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin &#8220;Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; F\u0259rman\u0131na uy\u011fun olaraq v\u0259 siyasi m\u00fcxalif\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkil etdiyi k\u00fctl\u0259vi i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14252\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131 <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14254,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14252"}],"collection":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14259,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14252\/revisions\/14259"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14254"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}