{"id":231,"date":"2016-04-07T10:42:16","date_gmt":"2016-04-07T08:42:16","guid":{"rendered":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=231"},"modified":"2016-04-22T12:56:25","modified_gmt":"2016-04-22T10:56:25","slug":"novruz-bayraminiz-mubar%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=231","title":{"rendered":"NOVRUZ BAYRAMINIZ M\u00dcBAR\u018fK!"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/600@0.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-857\" src=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/600@0-300x165.jpg\" alt=\"600@0\" width=\"300\" height=\"165\" \/><\/a><\/p>\n<p>T\u0259bi\u0259tin, h\u0259yat\u0131n oyanmas\u0131 Novruzdan ba\u015flan\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li v\u0259 h\u0259m d\u0259 h\u0259l\u0259 bir ay qalm\u0131\u015fdan qeyd etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259nin ikinci g\u00fcnl\u0259ri\u00a0<strong>Su, Od, Torpaq v\u0259 Ax\u0131r \u00c7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259<\/strong>\u00a0g\u00fcnl\u0259ri qeyd olunur. Xalq m\u00f6vhumat\u0131na \u0259sas\u0259n birinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259z\u0259l\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lir, ikinci od, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yer, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 k\u00fcl\u0259yin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 a\u011faclar c\u00fcc\u0259rir v\u0259 bahar\u0131n g\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Xalq aras\u0131nda el\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaran\u0131r ki, k\u00fcl\u0259k sudan da, oddan da, yerd\u0259n d\u0259 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259zi q\u0259dim inanclara g\u00f6r\u0259 kainat 4 \u00fcns\u00fcrd\u0259n &#8211;\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Su\">su<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Od\">od<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Torpaq\">torpaq<\/a>\u00a0v\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/K%C3%BCl%C9%99k\">k\u00fcl\u0259kd<\/a>\u0259n yaran\u0131b. H\u0259r il 4 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 Novruzdan, g\u00fcn\u00fcn b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l qeyd olunur. A\u015f\u0131qlar da &#8220;Ab, at\u0259\u015f, xak, badan yarand\u0131m&#8221; deyibl\u0259r v\u00fccudnam\u0259l\u0259rind\u0259, y\u0259ni su, od, torpaq v\u0259 yel\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r insan.<\/p>\n<p>Birinci\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Su_%C3%A7%C9%99r%C5%9F%C9%99nb%C9%99si\">su \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si<\/a>\u00a0adlan\u0131r. Y\u0259ni bahara do\u011fru \u00e7aylar\u0131n azac\u0131q buz ba\u011flayan yerl\u0259ri \u0259riyib \u00e7aylara t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Torpaq yava\u015f-yava\u015f islanma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Q\u0131zlar bulaqlardan s\u0259rin, \u015firin su g\u0259tir\u0259rdil\u0259r, evin \u0259traf\u0131na \u00e7il\u0259y\u0259rdil\u0259r, \u00fczl\u0259rini yuyard\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130kincisi\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Od_%C3%A7%C9%99r%C5%9F%C9%99nb%C9%99si\">od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si<\/a>\u00a0adlan\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bahara do\u011fru g\u00fcn\u0259\u015f yava\u015f-yava\u015f torpa\u011f\u0131 q\u0131zd\u0131r\u0131r, isindirir, onu yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlay\u0131r. Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 tonqallar qalayard\u0131lar. H\u0259r ail\u0259 \u00fczv\u00fcn\u00fcn ad\u0131na bir \u015fam yand\u0131rard\u0131lar. Xon\u00e7alar d\u00fcz\u0259ldil\u0259rdi.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Yel_%C3%A7%C9%99r%C5%9F%C9%99nb%C9%99si\">yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir<\/a>. Y\u0259ni yel art\u0131q azac\u0131q oyanm\u0131\u015f torpa\u011f\u0131, t\u0259z\u0259c\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f yaza h\u0259sr\u0259t g\u00fcll\u0259ri t\u0259rp\u0259dir, tumurcuqlanan a\u011faclar\u0131 yell\u0259dir.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Torpaq_%C3%A7%C9%99r%C5%9F%C9%99nb%C9%99si\">torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir<\/a>. Torpa\u011f\u0131 ana t\u0259bi\u0259t su il\u0259 islatd\u0131, g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259 isitdi, onu yaratma\u011fa haz\u0131rlad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilk yaz \u0259kinini x\u0131\u015fla-kotanla m\u0259hz torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si g\u00fcn\u00fcnd\u0259 ba\u015flayard\u0131lar. Ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar &#8220;S\u0259m\u0259ni, saxla m\u0259ni, ild\u0259 g\u00f6y\u0259rd\u0259r\u0259m s\u0259ni&#8221; deyib bu\u011fda isladard\u0131lar.<\/p>\n<p>Novruz Bayram\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k t\u0259z\u0259 ili, bahar\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131lamaq dem\u0259kdir. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259 bu bayram\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Q\u0259dim Vavilona`da bu bayram Nisan\u0131n (mart, aprel) 21-ci g\u00fcn\u00fc qeyd olunurdu v\u0259 12 g\u00fcn davam edirdi. Bununla bel\u0259 bu 12 g\u00fcn\u00fcn h\u0259r birisinin \u00f6z rituallar\u0131 (m\u0259rasim, ayin), \u00f6z \u018fyl\u0259nc\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud idi. \u0130lk yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, Novruz Bayram\u0131 b.e.\u0259. 505-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam xadiml\u0259ri bu bayrama h\u0259mi\u015f\u0259 dini r\u0259ng verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancaq Novruzun \u0130slamdan da \u0259vv\u0259l yaranmas\u0131na g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7il\u0259rd\u0259n Firdovsi, Rudaki, Avisenna, Nizami, S\u0259di, Hafiz v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da t\u0259sdiq edirl\u0259r. Novruz Bayram\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 tarixin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f yaz\u0131lardan Nizami`nin &#8220;Siyas\u0259tnam\u0259&#8221;sini, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam`\u0131n &#8220;Novruznam\u0259&#8221;sini v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Novruz Bayram\u0131 qeyri-r\u0259smi qeyd olunurdu, \u00e7\u00fcnki h\u00f6k\u00fcm\u0259t orqanlar\u0131 buna icaz\u0259 vermirdil\u0259r v\u0259 insanlar\u0131 t\u0259qib edirdil\u0259r. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, \u0259srl\u0259rd\u0259n qalm\u0131\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 sadiq olaraq, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si bu bayram\u0131 qeyd edirdi.<\/p>\n<p><strong>BAYRAMINIZ M\u00dcBAR\u018fK!<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259bi\u0259tin, h\u0259yat\u0131n oyanmas\u0131 Novruzdan ba\u015flan\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li v\u0259 h\u0259m d\u0259 h\u0259l\u0259 bir ay qalm\u0131\u015fdan qeyd etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259nin ikinci g\u00fcnl\u0259ri\u00a0Su, Od, Torpaq v\u0259 Ax\u0131r \u00c7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259\u00a0g\u00fcnl\u0259ri qeyd olunur. Xalq m\u00f6vhumat\u0131na \u0259sas\u0259n birinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259z\u0259l\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lir, ikinci od, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yer, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 k\u00fcl\u0259yin<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=231\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131 <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-231","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231"}],"collection":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":881,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231\/revisions\/881"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}