{"id":7944,"date":"2021-10-18T07:43:50","date_gmt":"2021-10-18T05:43:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=7944"},"modified":"2021-10-18T12:33:03","modified_gmt":"2021-10-18T10:33:03","slug":"18-oktyabr-dovl%c9%99t-must%c9%99qilliyi-gunu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=7944","title":{"rendered":"18 oktyabr &#8211; D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyi g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Tarix d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edib ki,&nbsp;m\u00fcst\u0259qilliyi&nbsp;qoruyub saxlamaq onu qazanmaqdan qat-qat \u00e7\u0259tindir. G\u0259r\u0259k s\u0131naqlara haz\u0131r olasan, h\u0259r bir \u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinliy\u0259 d\u00f6zm\u0259yi bacarasan. Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, Az\u0259rbaycan bir \u0259srd\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik&nbsp;\u0259ld\u0259 etm\u0259k,&nbsp;\u00f6z\u00fcn\u00fcn&nbsp;suveren&nbsp;d\u00f6vl\u0259tini yaratmaq&nbsp;imkan\u0131 qazand\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, birinci imkan xarici m\u00fcdaxil\u0259, daxili&nbsp;\u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259minat\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n itirildi.&nbsp;1918-ci ild\u0259 qurulmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti c\u0259mi 23 ay ya\u015fad\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130kinci tarixi imkan bir d\u0259 70 il sonra yarand\u0131. Sovet imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00f6z milli m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259k imkan\u0131 verdi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin sessiyas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\u201d q\u0259bul olundu. Bu m\u00fch\u00fcm tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259 xalq\u0131m\u0131z uzun&nbsp;ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri h\u0259sr\u0259tind\u0259 oldu\u011fu azadl\u0131\u011f\u0131na qovu\u015fdu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1991-ci ilin bir pay\u0131z g\u00fcn\u00fc uzun-uzad\u0131&nbsp;q\u0131z\u011f\u0131n m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonar \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\u201d q\u0259bul olundu. Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyuldu.<\/em> <em>M\u00fcst\u0259qilliyi elan etmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00e7ox&nbsp;m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi \u015f\u0259raitd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Onun m\u00fcst\u0259qilliyini&nbsp;d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131d\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131 ilk olaraq 1991-ci il noyabr\u0131n 9-da T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti, sonra Rum\u0131niya (11 dekabr 1991), Pakistan (13 dekabr&nbsp;1991), \u0130sve\u00e7r\u0259 (23 dekabr 1991), \u0130ran (25 dekabr 1991), AB\u015e (23 yanvar&nbsp;1992),&nbsp;Rusiya&nbsp;(10 aprel&nbsp;1992) v\u0259 b. d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tan\u0131d\u0131lar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-y\u0259 \u00fczv q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 (2 mart 1992) onun beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 de-fakto tan\u0131nmas\u0131na ba\u015fland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Lakin m\u00fcst\u0259qilliyini qazand\u0131qdan iki il sonra xalq\u0131m\u0131z yenid\u0259n&nbsp;onu&nbsp;itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 geni\u015f miqyas alm\u0131\u015f Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 olan s\u0259ri\u015ft\u0259siz adamlar\u0131n yeritdikl\u0259ri s\u0259hv siyas\u0259t v\u0259 daxild\u0259 ged\u0259n siyasi \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r, separat\u00e7\u0131lar&nbsp;h\u0259r\u0259kat\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyin be\u015fiyind\u0259c\u0259 bo\u011fulmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sini realla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Lakin b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olan Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 bu t\u0259hl\u00fck\u0259 sovu\u015fdu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130ndi m\u00fcst\u0259qilliyimizin siyasi v\u0259 iqtisadi s\u00fctunlar\u0131 getdikc\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Xalq\u0131n \u00f6z d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi sar\u0131dan he\u00e7 bir narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur. M\u00fcst\u0259qilliyin taleyini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas amill\u0259r qorunub saxlan\u0131r, inki\u015faf etdirilir. D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131na eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 diqq\u0259t verilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u00fcnyan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. \u0130qtisadi art\u0131m tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259miz n\u0259inki regionda, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyada lider m\u00f6vqey\u0259 \u00e7at\u0131b. Regionda he\u00e7 bir irimiqyasl\u0131 layih\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u0131 v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan h\u0259yata ke\u00e7irilmir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edib ki,&nbsp;m\u00fcst\u0259qilliyi&nbsp;qoruyub saxlamaq onu qazanmaqdan qat-qat \u00e7\u0259tindir. G\u0259r\u0259k s\u0131naqlara haz\u0131r olasan, h\u0259r bir \u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinliy\u0259 d\u00f6zm\u0259yi bacarasan. Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, Az\u0259rbaycan bir \u0259srd\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik&nbsp;\u0259ld\u0259 etm\u0259k,&nbsp;\u00f6z\u00fcn\u00fcn&nbsp;suveren&nbsp;d\u00f6vl\u0259tini yaratmaq&nbsp;imkan\u0131 qazand\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, birinci imkan xarici m\u00fcdaxil\u0259, daxili&nbsp;\u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259minat\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n itirildi.&nbsp;1918-ci ild\u0259 qurulmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti c\u0259mi 23 ay<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=7944\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131 <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7946,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7944"}],"collection":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7945,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7944\/revisions\/7945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7946"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}