{"id":14630,"date":"2025-03-31T18:29:38","date_gmt":"2025-03-31T16:29:38","guid":{"rendered":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14630"},"modified":"2025-03-31T18:36:05","modified_gmt":"2025-03-31T16:36:05","slug":"31-mart-az%c9%99rbaycanlilarin-soyqirimi-gunu-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14630","title":{"rendered":"31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>1918-ci il &nbsp;MART &nbsp;SOYQIRIMI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"84\" src=\"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14632\" style=\"width:307px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri tarixin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 mifik \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259dirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin mandat\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u015fnak-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131 Sovetinin s\u0259dri Stepan \u015eaumyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi bol\u015fevik-da\u015fnak rejiminin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00fccl\u0259nm\u0259kd\u0259 olan milli dir\u00e7\u0259li\u015f prosesi, &#8220;M\u00fcsavat&#8221; partiyas\u0131n\u0131n durmadan artan n\u00fcfuzu bol\u015fevik-da\u015fnak qruplar\u0131n\u0131 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131. Bol\u015fevikl\u0259rin yerli \u0259hali aras\u0131nda he\u00e7 bir n\u00fcfuzu, sosial daya\u011f\u0131 yox idi. Bunu 1917-ci ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131 Sovetin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rirdi. Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 c\u00fczi s\u0259s qazanan bol\u015fevikl\u0259r &#8220;M\u00fcsavat&#8221; partiyas\u0131na ciddi \u015f\u0259kild\u0259 uduzmu\u015fdu. &#8220;M\u00fcsavat&#8221;\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi muxtariyy\u0259ti v\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t u\u011frunda inaml\u0131 m\u00fcbariz\u0259si bol\u015fevikl\u0259ri ciddi narahat edirdi. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 S.\u015eaumyan Bak\u0131da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 milli q\u0131r\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k, xalq\u0131n oyanmaqda olan milli azadl\u0131q, qurtulu\u015f h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 be\u015fikd\u0259 ik\u0259n bo\u011fmaq, &#8220;M\u00fcsavat&#8221; partiyas\u0131n\u0131n sosial bazas\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259k, m\u00fcs\u0259lmanlara &#8220;d\u0259rs verm\u0259k&#8221; ist\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131da m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si v\u0259 c\u0259s\u0259dl\u0259rin &nbsp;yan\u0131nda dayanan \u0130ran konsulu Bak\u0131n\u0131n t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na ciddi haz\u0131rla\u015fan S.\u015eaumyan \u0130osif Stalin\u0259 m\u0259ktub yazaraq, Qafqaz Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordusunun t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili sur\u0259td\u0259 on milyon rubl g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini xahi\u015f edirdi. Bol\u015fevikl\u0259rin S.\u015eaumyana g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri \u0259rzaq e\u015felonlar\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 \u015eimali Qafqazda yaranm\u0131\u015f Terek-Da\u011f\u0131stan m\u00fcs\u0259lman h\u00f6kum\u0259tinin mane\u00e7ilik t\u00f6r\u0259tm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131ya yeti\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, erm\u0259nil\u0259r Moskvadan b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k ald\u0131lar. 1917-ci ilin 29 dekabr\u0131nda Lenin T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 muxtariyy\u0259t verilm\u0259sin\u0259 dair s\u0259n\u0259d imzalad\u0131. Bu s\u0259n\u0259d da\u015fnak-bol\u015fevik ittifaq\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dil\u0259n 1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131nda &#8220;Da\u015fnaksutyun&#8221; bol\u015fevikl\u0259rin z\u0259rb\u0259 q\u00fcvv\u0259sini t\u0259\u015fkil etdi. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, S.\u015eaumyan\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si c\u0259bh\u0259l\u0259rind\u0259n geri \u00e7\u0259kil\u0259n erm\u0259ni \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259ri Bak\u0131da c\u0259ml\u0259\u015fdirildi. Sonradan, 1918-ci il aprelin 19-da Bak\u0131 Sovetinin y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda S.\u015eaumyan etiraf etmi\u015fdi ki, Bak\u0131n\u0131n milli t\u0259rkibi onu \u00e7ox qorxudurmu\u015f v\u0259 o, erm\u0259ni-da\u015fnak alaylar\u0131n\u0131n&nbsp;k\u00f6m\u0259yind\u0259n he\u00e7 c\u00fcr imtina ed\u0259 bilm\u0259zdi. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, Bak\u0131da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n \u0259sas t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 V. Leninin Qafqaz i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti f\u00f6vq\u0259lad\u0259 komissar t\u0259yin etdiyi S.\u015eaumyan idi. Onun t\u0259\u015fkil etdiyi &#8220;Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu&#8221;nun t\u0259rkibi d\u0259, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu cinay\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259 laz\u0131m idi. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 &#8220;Evelina&#8221; m\u00fcnaqi\u015f\u0259si t\u00f6r\u0259dildi. Az\u0259rbaycan milyon\u00e7usu Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin L\u0259nk\u0259randa xidm\u0259t ed\u0259n o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d Ta\u011f\u0131yev t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u00f6z \u0259lind\u0259ki silahdan a\u00e7\u0131lan at\u0259\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olmu\u015f, m\u00fcs\u0259lman alay\u0131n\u0131n zabitl\u0259ri onun d\u0259fnind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. D\u0259fn m\u0259rasimind\u0259n sonra zabitl\u0259r &#8220;Evelina&#8221; g\u0259misi il\u0259 L\u0259nk\u0259rana qay\u0131tmal\u0131 idil\u0259r. \u018flveri\u015fli m\u0259qam\u0131n yeti\u015fdiyini g\u00f6r\u0259n erm\u0259nil\u0259r gizli \u015f\u0259kild\u0259 Rus Milli \u015euras\u0131, X\u0259z\u0259r matroslar\u0131, eser v\u0259 men\u015fevik partiyalar\u0131 aras\u0131nda bel\u0259 bir \u015fayi\u0259 yayd\u0131lar ki, guya &#8220;Evelina&#8221; il\u0259 ged\u0259n zabitl\u0259r L\u0259nk\u0259randa olan m\u00fcs\u0259lman h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Mu\u011fandak\u0131 rus-molokan k\u0259ndl\u0259rini m\u0259hv etm\u0259k tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 alm\u0131\u015flar. Bu t\u0259xribat xarakterli \u015fayi\u0259 \u00f6z n\u0259tic\u0259sini verdi, Bak\u0131da olan b\u00fct\u00fcn qeyri-az\u0259rbaycanl\u0131 siyasi v\u0259 h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r &#8220;Evelina&#8221; g\u0259misinin t\u0259rk-silah edilm\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259fdar oldu. T\u0259cili \u015f\u0259kild\u0259, mart\u0131n 30-da Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri m\u0259d\u0259n-zavod rayonlar\u0131n\u0131n \u0130nqilabi M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si yarad\u0131ld\u0131. H\u0259min Komit\u0259nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 &#8220;Evelina&#8221;n\u0131n L\u0259nk\u0259rana yola d\u00fc\u015fm\u0259si dayand\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 g\u0259mid\u0259ki zabitl\u0259r t\u0259rk-silah edildi. M\u00fcs\u0259lman \u0259halisi m\u0259scidl\u0259r\u0259 toplanaraq, silahlar\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. V\u0259ziyy\u0259tin ciddi xarakter ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n milli t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0130nqilabi Komit\u0259y\u0259 g\u0259lib, al\u0131nm\u0131\u015f silahlar\u0131 &#8220;H\u00fcmm\u0259t&#8221; m\u00fcs\u0259lman bol\u015fevik komit\u0259si vasit\u0259sil\u0259 qaytarma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. Mart\u0131n 30-da N\u0259riman N\u0259rimanovun evind\u0259 S.\u015eaumyanla v\u0259 h\u0259min g\u00fcn \u0130nqilabi M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sind\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259, silahlar\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na v\u0259d verilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, bol\u015fevik-da\u015fnak koalisiyas\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259di.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mart\u0131n 30-da saat 16.40 rad\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259ni kils\u0259sinin yan\u0131nda topla\u015fan da\u015fnak d\u0259st\u0259l\u0259ri m\u00fcs\u0259lmanlara ilk at\u0259\u015f a\u00e7d\u0131lar v\u0259 soyq\u0131r\u0131ma ba\u015flad\u0131lar. Mart\u0131n 31-d\u0259 s\u0259h\u0259r tezd\u0259n bol\u015fevik-da\u015fnak d\u0259st\u0259l\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan &#8220;K\u0259rpicxana&#8221;, &#8220;M\u0259mm\u0259dli&#8221; v\u0259 dig\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r. S.\u015eaumyan\u0131n xahi\u015fi v\u0259 Leninin x\u00fcsusi g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Sarits\u0131ndan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n 2 t\u0259yyar\u0259 havadan, h\u0259rbi g\u0259mil\u0259r is\u0259 d\u0259nizd\u0259n \u015f\u0259h\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rini bombalama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Az\u0259rbaycan xalq\u0131na divan tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ll\u0259rin\u0259 gir\u0259v\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f da\u015fnaklar erm\u0259ni neft s\u0259naye\u00e7il\u0259rinin barjlar\u0131nda qoyulmu\u015f toplardan Ab\u015feronun \u015fimal\u0131ndak\u0131 k\u0259ndl\u0259ri d\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutdular.<\/p>\n\n\n\n<p>Mart\u0131n 31-d\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n b\u00fct\u00fcn erm\u0259ni h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 silahlanm\u0131\u015f erm\u0259ni ziyal\u0131lar\u0131 \u0130nqilabi M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin q\u0259rargah\u0131na g\u0259ldil\u0259r. Onlar q\u0131sa vaxtda t\u0259limatland\u0131r\u0131laraq m\u00fcs\u0259lman m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildil\u0259r. Yax\u015f\u0131 silahlanm\u0131\u015f v\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n evl\u0259rin\u0259 soxulur, sakinl\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, onlar\u0131&nbsp;x\u0259nc\u0259r v\u0259 s\u00fcng\u00fc il\u0259 do\u011fray\u0131r, u\u015faqlar\u0131 yanan evl\u0259rin i\u00e7in\u0259 at\u0131r, k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131 s\u00fcng\u00fcl\u0259rin ucuna ke\u00e7irirdil\u0259r. Dinc \u0259halini qorxudan d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirib, ist\u0259dikl\u0259rin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr v\u0259h\u015filiy\u0259 \u0259l atan bol\u015fevik-erm\u0259ni c\u0259lladlar\u0131 m\u00fcs\u0259lman qad\u0131nlar\u0131n\u0131 daha a\u011f\u0131r formada q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r. \u015e\u0259h\u0259rin t\u0259kc\u0259 bir yerind\u0259 qulaqlar\u0131, burunlar\u0131 k\u0259silmi\u015f, qar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f 57 m\u00fcs\u0259lman qad\u0131n\u0131n meyiti tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u00c7oxlu g\u0259nc qad\u0131n\u0131 diri-diri divara m\u0131xlam\u0131\u015fd\u0131lar. Qa\u00e7\u0131b can\u0131n\u0131 qurtarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan \u0259halini g\u00fcll\u0259baran etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcvafiq yerl\u0259rind\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259 pulemyotlar qoyulmu\u015fdu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalan az\u0259rbaycanl\u0131lar mart\u0131n 31-d\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti dayand\u0131rd\u0131lar. Lakin erm\u0259ni da\u015fnak birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 aprelin 2-si gec\u0259d\u0259n xeyli ke\u00e7\u0259n\u0259d\u0259k davam etdirdil\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131da 12 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdi. Bol\u015fevik da\u015fnak birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri &#8220;Kaspi&#8221; m\u0259tb\u0259\u0259sini, &#8220;A\u00e7\u0131q s\u00f6z&#8221; q\u0259zetinin redaksiyas\u0131n\u0131, &#8220;\u0130smailiyy\u0259&#8221; (haz\u0131rda Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin binas\u0131) binas\u0131n\u0131 yand\u0131rm\u0131\u015f, &#8220;T\u0259z\u0259pir&#8221; m\u0259scidinin minar\u0259l\u0259rini top at\u0259\u015fi il\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259mi\u015fdil\u0259r. Da\u015fnak-bol\u015fevik h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Bak\u0131dan sonra Qaraba\u011f\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259rqi Anadoluda, C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda da Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1918-ci il mart soyq\u0131r\u0131m\u0131na q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n milli demokratik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Rusiya t\u0259rkibind\u0259 milli-m\u0259h\u0259lli muxtariyy\u0259t t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259rs\u0259, art\u0131q q\u0131r\u011f\u0131nlardan sonra bu \u00fcmidl\u0259r bo\u015fa \u00e7\u0131xd\u0131. Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 sovetl\u0259\u015fm\u0259 ideyas\u0131na g\u00fccl\u00fc z\u0259rb\u0259 vuruldu, xalq\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini b\u0259rpa etm\u0259k \u0259zmi daha da g\u00fccl\u0259ndi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1998-ci il mart\u0131n 26-da \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin F\u0259rman\u0131nda h\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat siyasi qiym\u0259t verilib v\u0259 31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. Erm\u0259ni-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin 100 il \u0259vv\u0259l az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 daha dol\u011fun \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti 18 yanvar 2018-ci ild\u0259 \u201c1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1918-ci il &nbsp;MART &nbsp;SOYQIRIMI Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri tarixin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 mifik \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259dirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin mandat\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u015fnak-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlard\u0131r. Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14630\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131 <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14636,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14630"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14634,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14630\/revisions\/14634"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}