{"id":14637,"date":"2025-03-30T18:43:00","date_gmt":"2025-03-30T16:43:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14637"},"modified":"2025-03-31T18:59:55","modified_gmt":"2025-03-31T16:59:55","slug":"14637","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14637","title":{"rendered":"Ramazan bayram\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sultan_Ahmed_Mosque_mahya3.jpg?uselang=az\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5d\/Sultan_Ahmed_Mosque_mahya3.jpg\/250px-Sultan_Ahmed_Mosque_mahya3.jpg\" alt=\"\" style=\"width:225px;height:auto\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Ramazan bayram\u0131<\/strong>&nbsp;(Fitr bayram\u0131) \u015f\u0259vval  ay\u0131n\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1\"><strong>1<\/strong><\/a>-ci g\u00fcn\u00fc.&nbsp;&nbsp;Ramazan ay\u0131n\u0131n sonunda,&nbsp;orucun sona \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 qeyd edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan ay\u0131nda oruc tutulmas\u0131&nbsp;&nbsp;m\u00fcs\u0259lnmanlara hicr\u0259tin ikinci (622-ci il) ili t\u0259yin edilmi\u015fdir. Ramazan ay\u0131 insanlara&nbsp;&nbsp;Allah\u0131 sevm\u0259k prinsipl\u0259rini \u00f6yr\u0259dir, onlara \u00f6z irad\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini, d\u00f6z\u00fcml\u00fcy\u00fcn\u00fc yoxlamaq imkan\u0131 verir, onlar\u0131 g\u00f6z\u00fca\u00e7\u0131q, t\u0259miz, vicdanl\u0131 olma\u011fa y\u00f6n\u0259ldir v\u0259 oruc tutmaqla ifad\u0259 olunur. Oruc ramazan ay\u0131nda tutuldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona &#8220;Ramazan orucu&#8221; da deyirl\u0259r.<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sultan_Ahmed_Mosque_mahya3.jpg?uselang=az\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slamda ilin aylar\u0131 aras\u0131nda Ramazan ay\u0131 \u0259n \u015f\u0259faq\u0259tli v\u0259 \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s ay hesab edilir. Onu m\u0259cazi m\u0259nada &#8220;on bir ay\u0131n sultan\u0131&#8221; da adland\u0131r\u0131rlar. Orucluq hicrinin ikinci ilind\u0259&nbsp;M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n M\u0259din\u0259d\u0259 bu m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn Ramazan ay\u0131 t\u0259yin olandan \u00f6z tarixini ba\u015flay\u0131r. M\u0259hz Ramazan ay\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131nc\u0131 on gec\u0259l\u0259rinin birind\u0259 Quran h\u0259diyy\u0259 edilmi\u015fdir. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 bu, h\u0259min ay\u0131n ya 22-d\u0259n 23-n\u0259, ya da            26-dan 27-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Bu gec\u0259 &#8220;leyl\u0259t al-Qadr&#8221; \u2013 q\u00fcdr\u0259tli, \u0259z\u0259m\u0259tli gec\u0259 adlan\u0131r. Quranda bu gec\u0259 haqda bel\u0259 yaz\u0131l\u0131r: &#8220;Q\u0259dr gec\u0259si min aydan daha xeyirlidir! O gec\u0259 m\u0259l\u0259kl\u0259r v\u0259 ruh R\u0259bbinin izni il\u0259 h\u0259r bir i\u015fd\u0259n dolay\u0131 yer\u0259 en\u0259rl\u0259r. O gec\u0259 dan yeri s\u00f6k\u00fcl\u0259n\u0259 kimi salamatl\u0131qd\u0131r! <\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan ay\u0131n\u0131n gec\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 Qurani-K\u0259rim nazil olub. H\u0259min gec\u0259 &#8220;q\u0259dr&#8221; v\u0259 ya &#8220;\u0259hya&#8221; gec\u0259si adlan\u0131r. Q\u0259dr gec\u0259sinin konkret hans\u0131 g\u00fcn oldu\u011fu bilinmir. Bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259vay\u0259tl\u0259r var. Amma \u00fcmumi fikir bel\u0259dir ki, q\u0259dr gec\u0259si Ramazan ay\u0131n\u0131n son on gec\u0259sind\u0259n biridir, h\u0259m d\u0259 t\u0259k g\u00fcn\u00fcn gec\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Orucluq ay\u0131nda g\u00fcn\u00fcn i\u015f\u0131ql\u0131 vaxt\u0131 yem\u0259k, i\u00e7m\u0259k, siqaret \u00e7\u0259km\u0259k, \u0259r-arvad borcunu yerin\u0259 yetirm\u0259k v\u0259 s. olmaz. Bunlardan yaln\u0131z u\u015faqlar, x\u0259st\u0259l\u0259r, hamil\u0259 qad\u0131nlar, c\u0259bh\u0259d\u0259 vuru\u015fanlar, uzaq yola \u00e7\u0131xanlar azad olunurlar. Orucluq Ramazan ay\u0131nda t\u0259z\u0259 ay \u00e7\u0131xandan ba\u015flan\u0131r v\u0259 29\u201330 g\u00fcn davam edir. Qurani-K\u0259rimd\u0259 yaz\u0131l\u0131r: &#8220;S\u00fcbh a\u00e7\u0131l\u0131nca, a\u011f sap qara sapdan f\u0259rql\u0259ninc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r yeyib i\u00e7in; sonra gec\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r orucunuzu tamam<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r buyurur ki, Ramazan ay\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 c\u0259nn\u0259tin qap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lar, c\u0259h\u0259nn\u0259min qap\u0131lar\u0131 ba\u011flanar, \u015feytanlar da z\u0259ncird\u0259 olar. D\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 v\u0259 ya \u0259sirlikd\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 oruc tutmayanlar sonra m\u00fcnasib bir vaxtda onun \u0259v\u0259zini (q\u0259zas\u0131n\u0131) tutmal\u0131 v\u0259 ya fidy\u0259 verm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Orucu q\u0259sd\u0259n pozanlar is\u0259 onun \u0259v\u0259zini tutmaqla yana\u015f\u0131, t\u00f6vb\u0259 etm\u0259li v\u0259 k\u0259ffar\u0259sini \u00f6d\u0259m\u0259lidirl\u0259r. K\u0259ffar\u0259 is\u0259 60 g\u00fcn oruc tutmaq, yaxud 60 yoxsulu yedirtm\u0259kdir. 60 g\u00fcnl\u00fck k\u0259ffar\u0259 orucuna bir g\u00fcnl\u00fck q\u0259za orucu da \u0259lav\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Oruclu\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn fitr bayram\u0131 adlan\u0131r. H\u0259min g\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar bir-birl\u0259rini t\u0259brik edir, v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin q\u0259birl\u0259rini ziyar\u0259t edir, ruhlar\u0131na dualar oxuyurlar. Bayram g\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s \u00f6z himay\u0259sind\u0259 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 3 kq&nbsp;bu\u011fda, yaxud&nbsp; xurma v\u0259 ya&nbsp;&nbsp;ki\u015fmi\u015f miqdar\u0131nda kas\u0131blar \u00fc\u00e7\u00fcn fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 verm\u0259lidir. Orucluq insanlara \u00f6z irad\u0259l\u0259rini, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc yoxlamaq imkan\u0131 verir, onlar\u0131 pakl\u0131\u011fa, xeyirxahl\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edir<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda bu bayram\u0131n x\u00fcsusi \u00f6n\u0259mi var. \u018fvv\u0259lc\u0259 bayram namazlar\u0131 q\u0131l\u0131n\u0131r, sonra is\u0259 fitr\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Bu bayramda fitr\u0259nin \u00f6n\u0259mi d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Fitr\u0259l\u0259r y\u0131\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 ehtiyac\u0131 olan adamlar bundan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu bayram xalq\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259, yadda\u015flar\u0131nda ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>RAMAZAN BAYRAMINIZ&nbsp; M\u00dcBAR\u018fK!!!<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramazan bayram\u0131&nbsp;(Fitr bayram\u0131) \u015f\u0259vval ay\u0131n\u0131n&nbsp;1-ci g\u00fcn\u00fc.&nbsp;&nbsp;Ramazan ay\u0131n\u0131n sonunda,&nbsp;orucun sona \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 qeyd edilir. Ramazan ay\u0131nda oruc tutulmas\u0131&nbsp;&nbsp;m\u00fcs\u0259lnmanlara hicr\u0259tin ikinci (622-ci il) ili t\u0259yin edilmi\u015fdir. Ramazan ay\u0131 insanlara&nbsp;&nbsp;Allah\u0131 sevm\u0259k prinsipl\u0259rini \u00f6yr\u0259dir, onlara \u00f6z irad\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini, d\u00f6z\u00fcml\u00fcy\u00fcn\u00fc yoxlamaq imkan\u0131 verir, onlar\u0131 g\u00f6z\u00fca\u00e7\u0131q, t\u0259miz, vicdanl\u0131 olma\u011fa y\u00f6n\u0259ldir v\u0259 oruc tutmaqla ifad\u0259 olunur. Oruc ramazan ay\u0131nda tutuldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/?p=14637\" class=\"more-link themebutton\">Daha \u0259trafl\u0131 <\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14638,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14637"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14637"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14641,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14637\/revisions\/14641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ftf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}